Ron de Kok begon in 1985 bij gemeente Delft, in een tijd dat typekamers nog bestonden en computers net hun intrede deden. Inmiddels is hij teamleider Informatievoorziening bij gemeente Midden-Delfland, met een team dat informatiebeveiliging, informatievoorziening en post- en archiefzaken omvat. Veertig jaar ervaring, maar zijn focus ligt niet op techniek, die ligt op mensen.
Beveiliging die werkt, moet werkbaar zijn
Een omgeving volledig afsluiten van het internet is technisch gezien de veiligste optie. Maar dat is in de praktijk geen optie. Ron weet dat als geen ander: "De beste oplossing om je te beveiligen is gewoon het internet eruit te trekken en weer typemachines neer te zetten. Maar daar red je het vandaag de dag niet mee."
Die spanning tussen veiligheid en werkbaarheid is de rode draad in zijn aanpak. Beleid dat medewerkers in de weg zit, wordt omzeild. Awareness-trainingen die als verplicht nummer worden ervaren, beklijven niet. De balans zoeken tussen wat beveiligingstechnisch ideaal is en wat mensen in de praktijk kunnen en willen doen, dat is het echte werk.
Cultuurverandering gaat langzamer dan beleid
Gemeente Midden-Delfland heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in structuur: businesscase-procedures voor nieuwe applicaties, een informatiebeleidsplan, een architectuurrol, een CISO. De basis staat, maar Ron is eerlijk over wat dat betekent in de praktijk:
"Iedereen zegt: ja, dat is een goed idee. Maar de cultuur veranderen, dat is toch wel wat weerbarstiger. Dat heeft tijd nodig."
Medewerkers die jarenlang applicaties aanschaften zonder tussenkomst van IT, doen dat niet van de ene op de andere dag anders. Teamleiders die gewend zijn om zelf projecten op te pakken, schakelen niet direct over op een gestructureerd portfolioproces. Dat vraagt herhaling, geduld en het vermogen om mee te bewegen zonder de koers te verliezen.
Iedereen is een informatiemanager
Een van de verschuivingen die Ron in zijn werk heeft doorgevoerd, is de manier waarop hij naar rollen kijkt. Informatiebeveiliging is geen taak van de IT-afdeling alleen. Het is iets waar elke medewerker een rol in speelt, of die zich dat nu bewust is of niet.
"Iedereen is een informatiemanager. Het gaat niet meer om documentjes, het gaat om informatie."
Dat vraagt om een andere benadering van bewustwording. Niet een grote e-learning die iedereen verplicht doorklikt, maar laagdrempelige nano-learnings, situationele acties en creatieve initiatieven die mensen aanspreken. Ron maakte zelf films voor interne bijeenkomsten, organiseerde hackactiviteiten samen met Brooklyn Partners en zorgde ervoor dat informatiebeveiliging iets werd waar mensen over praatten in plaats van iets wat ze vermeden.
Jong talent als drager van verandering
Een opvallend onderdeel van Rons aanpak is de manier waarop hij jong talent inzet. Zijn team bestaat deels uit trainees die hij actief coacht en begeleidt. De CISO-rol heeft hij bewust neergelegd bij een jonge medewerker die die rol combineert met een informatiearchitectuurrol. Niet omdat het moest, maar omdat hij ziet dat die combinatie werkt.
"Ik vind het heel belangrijk dat er humor en lol is in het team. En ja, ik wil graag dat mensen zich willen ontwikkelen en ik wil ze graag die mogelijkheden geven."
Dat is niet alleen een managementfilosofie. Het is een bewuste keuze om kennis en passie voor het vak door te geven aan een nieuwe generatie, zodat de organisatie ook na zijn pensioen op koers blijft.
Technologie als middel, niet als doel
Met een cloudmigratie op de agenda en vraagstukken rond digitale soevereiniteit die steeds luider klinken, heeft gemeente Midden-Delfland de komende jaren genoeg voor de kiezen. Ron kijkt daar nuchter naar. Een kleine gemeente kan niet koploper zijn in elke technologische ontwikkeling. Wat ze wel kan doen, is de ontwikkelingen volgen, slimme keuzes maken en de organisatie meenemen in elk nieuw hoofdstuk.
"Je moet kijken wat de capaciteit van je organisatie is. Je kan wel van alles willen."
Die nuchtere houding is misschien wel de kern van wat Ron in veertig jaar heeft geleerd. Technologie verandert. Systemen veranderen, maar de mensen die ermee werken, die verdienen altijd de meeste aandacht.
Ron de Kok is teamleider Informatievoorziening bij gemeente Midden-Delfland. Dit interview is onderdeel van CISO’s United, de podcastserie van Brooklyn Partners over informatiebeveiliging, leiderschap en de mens achter het vak.